محمد الريشهري
314
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)
ديگر باشد ، وجود ندارد . برخى مىگويند : اسم اعظم ، وجود دارد ؛ امّا كسى جز خداوند متعال ، از آن آگاهى ندارد . برخى مىگويند : اسم اعظم خدا ، در ميان اسماى حُسنا ، پنهان است . برخى مىگويند : اسم اعظم ، هر اسمى است كه بنده ، پروردگار خود را با آن ، با همه وجود ، بخوانَد . « 1 » برخى گفتهاند : اسم اعظم ، نامى است كه جامع همه نامهاى الهى باشد . « 2 » برخى گفتهاند : انبيا ، نمودهاى نامهاى اصلىِ حقّاند و اين نامهاى اصلى ، همگى داخل در اسم اعظم ( اسم جامع ) و مظهر حقيقت محمّدىاند . « 3 » بارى ! اختلاف نظر در تبيين آنچه حقيقتش ، حتّى براى محقّقان مشخّص نيست ، طبيعى است ؛ ولى از آن جا كه ديدگاههاى مختلف در اين زمينه مطالعه شد ، سخن علّامه طباطبايى را در تبيين اسم اعظم ، بهترين تحقيق يافتيم . بهترين تحقيق در تبيين اسم اعظم علّامه سيّد محمّدحسين طباطبايى رحمهاللّه در پاسخ به اين سؤال كه معناى اسم اعظم چيست ، مىگويد : در ميان مردم ، شايع شده كه اسم اعظم ، اسمى است لفظى ، از اسماى خداى متعال ، كه اگر خدا را به آن بخوانند ، دعا مستجاب مىشود و در هيچ مقصدى ، از تأثير باز نمىمانَد و چون در ميان اسماى حسناى خدا ، به چنين اسمى دست نيافتهاند و در لفظ جلاله ( اللّه ) نيز چنين اثرى نديدهاند ، معتقد شدهاند كه اسماعظم ،
--> ( 1 ) . براى اطّلاع بيشتر درباره ساير اقوال ، ر . ك : الحاوى ، سيوطى : ج 2 ص 135 ح 139 . ( 2 ) . كتاب التعريفات : ص 10 11 . ( 3 ) . شرح فصوص الحكم ، قيصرى : ص 108 .